Türkiye Çalışmaları Tezli Yüksek Lisans

Program Koordinatörü: Prof. Dr. Halil Berktay

 

Programın Amaçları:

Türkiye çok önemli bir ülke haline geldi. Batı ile İslâm âleminin “ara yüzü” konumunda. Orta Doğu’da kritik bir rol oynuyor. Avrupa ve Amerika’da yaygın Türkiye diaspora’ları mevcut. Bütün bu nedenlerle, yurtdışında Türkiye’yi öğrenme ve anlamaya büyük bir ilgi var. Madalyonun diğer yüzünde, Türkiye’nin 19. ve 20. yüzyıllarda yaşadığı gelişmelerin ister ülke içinde ister ülke dışında iyi anlaşıldığı söylenemez. Bugün bu tarihin tepeden tırnağa yeniden çalışılması, düşünülmesi, yazılması söz konusu.

19. yüzyıl başlarının ilk Tanzimat reformlarından itibaren, geç dönem Osmanlı İmparatorluğu Doğu ile Batı arasında bir köprü oluşturdu. Bununla birlikte, içerdiği karışım ve dengeler zaman zaman büyük kaymalar gösterdi. Örneğin Cumhuriyetin ilk otuz yılı, bir Tek Parti devletinin otoriter ulusal kalkınmacılığının yukarıdan aşağı dayatılmasına tanık oldu. Bunu 1950-2000 orta dönemi izledi. Peşpeşe yükselen sivil hoşnutsuzluk ve demokratikleşme dalgalarının her biri, bir öncekinden daha yüksek bir su kesimi hattına ulaşmakla birlikte, belirli anlarda patlak veren askerî darbelerle kesintiye uğramaktan kurtulamadı. 21. yüzyıl başlarından itibaren yeni bir muhafazakâr siyasi hareket sahnede hakkıyla yerini aldı. Bu da, geçtiğimiz yaklaşık yirmi yılda benzersiz bir istikrar ve refah dönemini beraberinde getirdi.

Ne ki bu gelişme, ülke içinde ve dışında değişik biçimlerde algılandı ve herhalde bu fark, sosyal bilimlerin doğrusal Batılılaşmacı ilerleme şemalarına kolay kolay uymayan dönüşümleri kavrayıp yerli yerine oturtmada karşılaştığı (giderek derinleşen) metodolojik zorluklarla da elele gitti. Aşağı yukarı aynı sıralarda, önce Irak ve ardından Suriye’de ciddi devlet başarısızlıkları yaşanmaya başladı; bu gibi büyük depremlerin yarattığı çatlak ve kırılmalar da Türkiye’nin siyasal hayatını başka birçok toplumun üstesinden gelemeyeceği tehditlerle yüz yüze getirdi.

Dış dünya Türkiye hakkında neyi veya neleri gözden kaçırıyor olabilir? Aynı şekilde, Türkiye’nin dünya hakkında gözden kaçırdığı şeyler var mı? Ya da son tahlilde, nedir, hangi faktörlerdir bu ülkeyi bir arada tutan? Başlı başına bu, tam İbn Haldun’a özgü bir asabiyye problemi; ama ayrıca öyle başka sorunlarla da eklemleniyor ki, hepsinin herkesçe ve bütün açılardan anlaşılır olması, ciddî bir kültürler-arası tercüme kapasitesine bağlı. Öte yandan bu boyutlarda bir darboğaz, önemli bir tefekkür fırsatı, hattâ ortamı (laboratuarı) ve zarureti demek.

Ancak bunun için, hem çok-kültürlü, hem disiplinler-arası programlar lâzım. Klasik (tek disiplinli) Tarih veya Siyaset Bilimi veya Sosyoloji veya Ekonomi programları böyle bir anlayış ve kavrayış derinliğini gerçekleştiremez. Bu, ancak açık, eklektik ve çok-disiplinli programlarla yapılabilir.

Bu kadar çok küresel, bölgesel ve ulusal fay hattının kesiştiği bir ülkede, Açık Medeniyet felsefesi ve yaklaşımıyla İbn Haldun Üniversitesi, mikro-düzeyde başka hiçbir yerde kolay kolay bulunamayacak bir dersler ve akademik uzmanlıklar yelpazesi sunmak açısından benzersiz bir konumda. Bir yandan, en seçkin öğrencileri büyük, karmaşık ve dinamik bir toplumun kültürel mahremiyetine almayı; diğer yandan, Türkiye Çalışmaları yüksek lisans ve doktora programlarımızı, çok-taraflı kültürel iletişim ve etkileşim, bilimsel araştırma ve diyalog faaliyetlerinin en sıcak, konuksever, kullanıcı dostu ortamı ve enstrümanları haline getirmeyi umuyoruz.

Programın Kapsamı:

Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans Programı interdisipliner bir niteliğe sahiptir. Dil (Modern Türkçe ve Osmanlı Türkçesi), Tarih, Ekonomi, Siyaset Bilimi, Sosyoloji ve Antropoloji bileşenlerini içerir. Dolayısıyla bu bölüm ve programların hepsinden daha geniştir. Sözkonusu disiplinler Türkiye gerçekliğinin sadece bir yönü ve boyutuna bakarken, Türkiye Çalışmaları bu boyutların hepsine eğilerek Türkiye gerçekliğini tarihi, siyasi, ekonomik ve sosyolojik yönlerden daha derin ve bütünsel bir şekilde kavramayı amaçlar.

Programın Hedef Kitlesi:

(1) Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans mezunlarından bir bölümünün, aynı dalda doktoraya devam etmek istemeleri kaçınılmazdır. Şu anda gerek Türkiye’de gerekse Batı dünyasında müstakil bir Türkiye Çalışmaları doktora programı mevcut değil. Ancak İbn Haldun Üniversitesi olarak, gelecek yıl (2018-2019’da) Türkiye Çalışmaları İngilizce Doktora Programımızı da açmak tasavvurundayız; bu amaçla YÖK’e başvuruyor olacağız. Dolayısıyla İHÜ’nün Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans mezunları bu açıdan benzersiz ve avantajlı bir konumda olabilecektir.

(2) Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans programının disiplinler-arası açıklık ve esnekliği hesaba katıldığında, mezunlarımızın İnsan ve Toplum Bilimlerinin başka alanlarında, örneğin Tarih ve Siyaset Bilimi’nde güçlü doktora adayları olarak öne çıkmaları da pekâlâ mümkündür.

(3) Bunun alternatifi, ister tezli ister tezsiz Türkiye Çalışmaları yüksek lisansının, Türkiye’yi içine alan birçok kamu sektörü veya özel sektör kariyeri için nihaî bir çıkış diploması olarak değerlendirilmesidir. Çeşitli ülkelerin diplomatik veya bürokratik servisleri, çokuluslu şirketler ve hukuk firmaları, medya, turizm veya uluslararası STK’ler, böyle verimli iş alanları oluşturabilir.

(4) İHÜ’deki Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans Programının, Batı ile Doğu arasında kuracağı köprüler ve kıracağı önyargılar da bu açıdan önemlidir. Bundan on veya on beş yıl sonra, Yüksek Lisans mezunlarımızdan bazıları, bir yanda Türkiye’nin ve diğer yanda başka bazı ülkelerin diplomatları olarak uluslararası konferanslarda karşı karşıya gelebilir. Birbirleriyle ciddî diyalog, hattâ yer yer sıkı ve sert pazarlık içine de girebilirler. Ama eğer İHÜ’den ve İHÜ’nün Türkiye Çalışmaları programından geçmişlerse, birbirlerine karşı önyargılı olmayacaklarını; yekdiğerinin kültürel ön kabullerinin hep farkında olacaklarını ve dolayısıyla ne Şarkiyatçı bir küçümsemeye ne de Garbiyatçı bir savunmacılığa kendilerini kaptırmayacaklarını umabiliriz. Bu biraz olsun gerçekleşirse, İbn Haldun Türkiye Çalışmaları Programının en büyük başarısı sayılacaktır.

Öğretim üyesinin adı – soyadı Ünvanı Tam / yarı-zamanlı Mensup olduğu bölüm
Halil Berktay Prof. Dr. Tam zamanlı Tarih
Fuat Erdal Prof. Dr. Tam zamanlı İktisat
Suraiya Faroqhi Prof. Dr. Tam zamanlı Tarih
Recep Şentürk Prof. Dr. (Rektör) Tam Zamanlı Sosyoloji
Ramazan Aras Doç. Dr. Tam zamanlı Sosyoloji
Talha Köse Doç. Dr. Tam zamanlı Siyaset Bilimi
Vehbi Baysan Yar. Doç. Dr. Tam zamanlı Tarih
M. Fatih Çalışır Yar. Doç. Dr. Tam zamanlı Tarih
Emin Yaşar Demirci Yar. Doç. Dr. Tam zamanlı Sosyoloji
Yusuf Varlı Yar. Doç. Dr. Tam zamanlı İktisat
Faruk Yaslıçimen Yar. Doç. Dr. Tam zamanlı Tarih
M. Şakir Yılmaz Yar. Doç. Dr. Tam zamanlı Tarih

Programın İçeriği:

Türkiye Çalışmaları Tezli Yüksek Lisans Programı, Tarih, Ekonomi, Sosyoloji ve Siyaset Bilimi alanlarında öğrencilere geniş bir ders ve seminerler yelpazesi sunar.

Bir öğrencinin Türkiye Çalışmaları İngilizce Tezli Yüksek Lisans derecesini alması için:

  • Dört (4) zorunlu ve altı (6) seçmeli dersten (toplam 30 kredilik ders yükünden);
  • zorunlu ama kredisiz TS 500 seminer dersinden;
  • zorunlu ama kredisiz TS 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği dersinden;
  • ve yüksek lisans tezinden başarılı olması gereklidir.

Normal koşullarda bir öğrencinin dört yarıyılda mezun olabilmesi beklenir. Ama özel durumlarda, en çok dört yarıyıl sonunda (a) bütün dersler tamamlanmış; (b) en az 3.00 genel not ortalaması sağlanmış; ve (c) seminer dersinde tez sunuşu yapılmış olmak koşuluyla, danışmanın önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayıyla tez yazımı için ek süre verilebilir.

Dil dersleri: Anadili Türkçe olan öğrenciler için, Osmanlı Türkçesi; uluslararası öğrenciler için Modern Türkçe ve/ya Osmanlı Türkçesi, zorunlu değildir ama kuvvetle tavsiye edilir. Tezli Yüksek Lisans programındaki Türkiye Çalışmaları öğrencileri, aşağıda gösterilen bütünsel ders havuzu içindeki TUR kodlu Modern Türkçe ve TLL kodlu Osmanlı Türkçesi derslerinin en fazla dört (4) tanesini, mezuniyet kredilerine saydırabilirler. Daha çok sayıda TUR ve/ya TLL dersi alabilirler, ama bunlar mezuniyet kredilerine sayılamaz.

Diğer seçmeli dersler: Tezli Yüksek Lisans programındaki Türkiye Çalışmaları öğrencileri, en az altı (6) seçmeli ders yükümlülüklerini, aşağıda gösterilen bütünsel ders havuzundaki dersler içinden tamamlayabilirler.

Oldukça kapsamlı bir Türkiye Çalışmaları seçmeli dersler havuzundan hareketle, öğrencilerin (i) HIST, POLS, SOC ve/ya ECON konsantrasyonlarına yönelmeleri; ya da (ii) çok-boyutlu bir sorun veya belirli bir dönem üzerinde yoğunlaşmaları; ya da (iii) kendilerine daha değişik ve çeşitlilik içeren bir formasyon edinmeleri, hep mümkündür. Her halükârda, Türkiye Çalışmaları seçmeli dersler havuzu dışından da en fazla iki ders almak isteyebilirler. Bu tür bütün başvurular, öğrencilerin somut ihtiyaçları ışığında tek tek değerlendirilir.

I. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Teori Uygulama Kredi AKTS
TS 500 Yüksek Lisans Ön Semineri 3 0 0 3
TS 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği 3 0 3 3
POLS 505 Türkiye Siyasal Hayatı 3 0 3 8
TS … Seçmeli Ders 3 0 3 8
TS … Seçmeli Ders 3 0 3 8
TS … Seçmeli Ders 3 0 3 8
Toplam 15 38
II. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Teori Uygulama Kredi AKTS
HIST 572 İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Milliyetçiliği ve Ulus-Devleti 3 0 3 8
ECON 546 Modern Türkiye Ekonomisi 3 0 3 8
SOC 508 Modern Türkiye’de Din 3 0 3 8
TS … Seçmeli Ders 3 0 3 8
Toplam 12 32
III. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Teori Uygulama Kredi AKTS
TS … Seçmeli Ders 3 0 0 8
TS … Seçmeli Ders 8
TS 599 Yüksek Lisans Tezi 30
Toplam 0 46
IV. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Teori Uygulama Kredi AKTS
TS 599 Yüksek Lisans Tezi 30
Toplam 0 30
Genel Toplam 27 146
ZORUNLU DERSLER
Güz Yarıyılı
Ders Kodu Ders Adı Teori Uygulama Kredi AKTS
TS 500 Yüksek Lisans Ön Semineri 3 0 0 3
TS 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği 3 0 3 8
POLS 505 Türkiye Siyasal Hayatı 3 0 3 8
Bahar Yarıyılı
HIST 572 İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Milliyetçiliği ve Ulus-Devleti 3 0 3 8
ECON 546 Modern Türkiye Ekonomisi 3 0 3 8
SOC 508 Modern Türkiye’de Din 3 0 0 8
SEÇMELİ DERSLER
Ders Kodu Ders Adı Teori Uygulama Kredi AKTS
Modern Türkçe Dersleri
TUR 501 Temel Düzeyde Modern Türkçe I 3 0 3 8
TUR 502 Temel Düzeyde Modern Türkçe II 3 0 3 8
TUR 503 Orta Düzeyde Modern Türkçe I 3 0 3 8
TUR 504 Orta Düzeyde Modern Türkçe II 3 0 3 8
TUR 505 İleri Düzey Modern Türkçe Okumaları I 3 0 3 8
TUR 506 İleri Düzey Modern Türkçe Okumaları II 3 0 3 8
Osmanlı Türkçesi Dersleri 3 0 3 8
TLL 501 Temel Düzeyde Osmanlı Türkçesi I 3 0 3 8
TLL 502 Temel Düzeyde Osmanlı Türkçesi II 3 0 3 8
TLL 503 Osmanlı Paleografyası ve Diplomatikası 3 0 3 8
TLL 504 Osmanlı Tarih Metinlerinden İleri Düzeyde Okumalar 3 0 3 8
Tarih
HIST 505 Doğu Araştırmalarına ve Oryantalizme Giriş 3 0 3 8
HIST 508 Sözlü Tarih 3 0 3 8
HIST 511 Erken Dönem İslâm Tarihi (1100’e kadar) 3 0 3 8
HIST 512 İslâm Tarihi: Orta Dönem (y. 945 – 1500) 3 0 3 8
HIST 515 Modern Ortadoğu Tarihi (1920’ye kadar) 3 0 3 8
HIST 533 Osmanlı İmparatorluğu’nda Din 3 0 3 8
HIST 536 Bir Kentin Tarihi II: Osmanlı İstanbulu, 1450-1900 3 0 3 8
HIST 540 1300-1600 Dönemi Osmanlı Tarihinin Kaynakları ve Yöntemleri 3 0 3 8
HIST 550 1600-1800 Dönemi Osmanlı Tarihinin Kaynakları ve Yöntemleri 3 0 3 8
HIST 562 Osmanlı İmparatorluğu’nda Modernleşme ve Reform 3 0 3 8
HIST 571 “Uzak Asya”dan Akdeniz’e: Türklerin Tarihi, Türkiye’nin Tarihi 3 0 3 8
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler
POLS 507 1980’den Günümüze Türkiye 3 0 3 8
POLS 509 Identity and Ethnicity in Modern Turkey 3 0 3 8
POLS 512 Türkiye Dış Politikası 3 0 3 8
İktisat
ECON 545 Türkiye Ekonomisinde Güncel Meseleler 3 0 3 8
Sosyoloji
SOC 511 Türkiye Etnografyası 3 0 3 8
SOC 516 Toplumsal Hareketler 3 0 3 8
SOC 518 Kent Sosyolojisi 3 0 3 8
SOC 520 Siyasal Sınırlar ve Sınır Bölgeleri 3 0 3 8
Antropoloji
ANTH 519 Devlet Etnografyası 3 0 3 8
ANTH 522 Duygu Antropolojisi 3 0 3 8

Zorunlu Dersler (kredisiz)

 TS 500 Yüksek Lisans Ön Semineri

Bu çok-amaçlı, kredisiz ders, öğrencilerin alanın tümünü tanıması, iki yıllık ders planlarının takibi, ders seçimlerinin denetlenmesi, gerekli araştırma dillerinde yetkinleşmelerinin gözetilmesi, kendi araştırma projelerini zamanında geliştirmeleri ve sınıf arkadaşlarının projelerinden de haberdar olmaları, bu suretle aralarında zengin ve sağlıklı bir tartışma ortamının oluşturulması gibi hedefler için esnek bir çerçeve sunar.

TS 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği

Türkiye Çalışmları tek bir disiplin değil, eklektik, disiplinler-arası bir alandır. TS 501, öğrencilerin Tarih, Siyaset Bilimi, Ekonomi, Sosyoloji ve Antropoloji ve sair disiplinlerin yaklaşımları, temel paradigmaları ve araştırma yöntemleri konusunda fikir sahibi olmalarını; buradan hareketle belirli araştırma projeleri formüle etmelerini; aynı zamanda  araştırma ve yayın etiği standartları ve kuralları hakkında bilgi edinmelerini amaçlar.

TS 599 Yüksek Lisans Tezi

Bu kredisiz ders, öğrencilerin, programın ikinci yılında bir öğretim üyesinin danışmanlığında gerçekleştirmeleri beklenen tez araştırma ve yazma süreçlerinin düzenli denetimi ve akranları arasında tartışılması için gerekli formel çerçeveyi sağlar.

Zorunlu Dersler (kredili)

HIST 572 İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Milliyetçiliği ve Ulus-Devleti

Çağdaş Türkiye’nin oluşumuna, ulusun inşasının ideolojik boyutlarını öne çıkaran yoğun bir toplubakış. Çeşitli arkaplanlar: Osmanlı tarihinin anahatları; “uzun” 19. yüzyıl; Yeni Emperyalizm; Avrupa-merkezcilik ve Oryantalizm; ırkçılık ve Sosyal Darwincilik. Buradan hareketle, Osmanlı-Türk seçkinlerinin Batı ile karmaşık aşk-ve-nefret ilişkilerinin evrimi. Nihayet, büyük 1908-22 krizinin sarsıntıları içinde, artık bir Osmanlı ve/ya Müslüman kimliğinden farklı olarak, belirgin bir Türk kimliğinin şekillenmesi ve temellendirilmesi. Önemli ölçüde edebiyattan da yararlanarak, Türk milliyetçiliğinin gerek erken dönem ve gerekse Kemalist varyantlarına ilişkin kökencilik ve otoktonluk efsaneleri ile “altın çağ” anlatımlarının eleştirel okumaları.

SOC 508 Modern Türkiye’de Din

Bu dersin amacı modern Türkiye’de dinin incelenmesidir. Bu ders iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, ideoloji olarak din, kutsalın sembolik sistemi olarak din, organik din, kilise dini, dini gelenekler, modernleşme ve sekülerleşme gibi temel kavramların ve sorunların tartışıldığı kapsayıcı ve karşılaştırmalı genel çerçeve sunulduktan sonra, bu dersin esas konusu olan,  modern Türkiye’de İslam ve onun (mezhep ve cemaat olarak bilinen) alt grupları ele alınacaktır. Dönem boyunca farklı İslami gelenekler, özellikleri, tarihsel kökleri, sosyo-ekonomik ve kültürel temelleri, birbirleriyle olan etkileşimleri ve çatışmaları, modernleşme ve sekülerleşme sürecine karşı gösterdikleri farklı tutum ve tepkileri incelenerek, yakın zamanlarda yaşanan gelişmeler odağında din-devlet, din-siyaset, din-iktidar ilişkileri   tartışılacaktır.

POLS 505 Türkiye Siyasal Hayatı

Bu ders Türkiye siyasetinde Tanzimat ve Meşrutiyet düşüncesi, Osmanlıcılık, Batıcılık, Kemalizm, milliyetçilik, sol, sağ, muhafazakârlık, İslamcılık, liberalizm, Kürt siyasi hareketi ve feminizm gibi düşünce geleneklerine odaklanacaktır. Bu bağlamda ayrıca demokratikleşme, din-siyaset, ekonomi-siyaset, medya-siyaset ve ordu-siyaset ilişkileri gibi meseleler üzerinde de durulacaktır.

ECON 546 Modern Türkiye Ekonomisi

Türkiye ekonomisinin tarihsel gelişiminin ele alındığı bu derste,  modernliğe geçiş sürecinde ekonomide yaşanan yapısal ve kurumsal değişim analiz edilmektedir. Bu derste, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerindeki ekonomi politikaları, Cumhuriyete geçiş ve sonrası ekonomik durum, Büyük Bunalım öncesi ve sonrası, İkinci Dünya Savaşı sonrası gelişmeler, ithal ikameci politikalar, 1980 sonrası izlenen liberal politikalar ve son 15 yıllık ekonomik süreç detaylı olarak incelenmektedir. 

Seçmeli Dersler

MODERN TÜRKÇE DERSLERİ

TUR 501 Temel Düzeyde Modern Türkçe I

Bu Türk diline giriş dersi, uluslararası öğrencilerin (Avrupa Diller Portföyü’nde A1 düzeyine karşılık gelen) başlangıç düzeyinde dilbilgisi ve konuşma becerileri edinmelerini ve etkin iletişim kurma yöntemleri konusunda bilgi sahibi olmalarını hedefler. Haftada toplam beş ders saatinin, her güne bir saat biçiminde dağıtılması suretiyle öğrencilerin düzenli ödev ve pratik yapmaları sağlanır. 3 krediliktir. Lisanstaki karşılığı TUR 301 dersidir.

TUR 502 Temel Düzeyde Modern Türkçe II

TUR 501’in devamında, uluslararası öğrencilerin başlangıç düzeyinde dilbilgisi ve konuşma kapasitelerini (Avrupa Diller Portföyü’nde A2 düzeyine karşılık gelen becerilerle) daha da geliştirmeleri ve ilk yılın sonunda belirli bir iletişim akıcılığına ulaşmaları amaçlanır. Haftada toplam beş ders saatinin, her güne bir saat biçiminde dağıtılması suretiyle öğrencilerin düzenli ödev ve pratik yapmaları sağlanır. 3 krediliktir. Lisanstaki karşılığı TUR 302’dir.

TUR 503 Orta Düzeyde Modern Türkçe I

Bu ders Temel I-II düzeyindeki Modern Türkçe derslerinin devamı niteliğindedir. Uluslararası öğrencilerin dilbilgisi, sözcük bilgisi ve cümle yapıları açısından başlangıç düzeyi sonrası (Avrupa Diller Portföyü’nde B1 düzeyine karşılık gelen) bilgi ve günlük iletişim becerilerini kazanmalarını hedefler. Haftada toplam beş ders saatinin, her güne bir saat biçiminde dağıtılması suretiyle öğrencilerin düzenli ödev ve pratik yapmaları sağlanır. 3 krediliktir. Lisanstaki karşılığı TUR 303’tür.

TUR 504 Orta Düzeyde Modern Türkçe II

TUR 503’ün devamı niteliğindeki bu ders, uluslararası öğrencilerin okuma ve yazma kapasitelerini (Avrupa Diller Portföyü’nde B1 düzeyine karşılık gelen becerilerle) daha da geliştirip İHÜ’nün iki yıllık Modern Türkçe yükümlülüğünü tamamlamayı hedefler. Haftada toplam beş ders saatinin, her güne bir saat biçiminde dağıtılması suretiyle öğrencilerin düzenli ödev ve pratik yapmaları sağlanır. 3 krediliktir. Lisanstaki karşılığı TUR 304’tür.

TUR 505 İleri Düzey Modern Türkçe Okumaları I

Bu ders uluslararası öğrencilere 20. yüzyıl başlarından günümüze kadar yazılmış (roman, öykü, şiir, makale, deneme ve akademik tezler gibi) Modern Türkçe metinlerini okuma ve anlama kapasitesini kazandırmayı amaçlamaktadır. Orta düzey Türkçe derslerinde edinilmiş olması gereken gramer bilgilerinden hareketle TUR 505, öğrencileri daha sofistike Türkçe okuma ve yazma becerilerine kavuşturacak şekilde tasarlanmıştır. Okumalar modern Türk dili, Türkiye tarihi, edebiyatı, toplumu, kültürü ve siyaseti alanlarından seçilmiş konuları kapsayacak; bu suretle öğrencilerin Tarih, Türkiye Çalışmaları ve benzeri alanlardaki araştırma çalışmalarına da destek olacaktır. Ödevler düzenli günlük okumaları; Türkçeye ve Türkçeden çevirileri; Türkçe yazılacak kompozisyon ve denemeleri; sözcük dağarcığını geliştirecek alıştırmaları; gündelik ve teknik ifade ve deyimleri kapsayabilir. TUR 505 haftada toplam beş saati bulacak şekilde en az iki defa toplanır ve 3 kredidir. Lisanstaki karşılığı TUR 305’tir.

TUR 506 İleri Düzey Modern Türkçe Okumaları II

TUR 505’in devamı niteliğindeki bu ders, 20. yüzyıl başlarından günümüze kadar yazılmış modern Türkçe roman, öykü, şiir, makale, deneme ve akademik tezlerden derlenmiş daha yoğun ve ileri metinler üzerine kuruludur. Okumalar bir kere daha modern Türk dili, Türkiye tarihi, edebiyatı, toplumu, kültürü ve siyaseti alanlarından seçilmiş konuları kapsayacak; bu suretle öğrencilerin Tarih, Türkiye Çalışmaları ve benzeri alanlardaki araştırma çalışmalarına da destek olacaktır. Ödevler Türkçeye ve Türkçeden daha zor ve sofistike çeviriler ile daha uzun Türkçe edebî veya akademik yazım denemelerini içerebilir. TUR 506 haftada toplam beş saati bulacak şekilde en az iki defa toplanır ve 3 kredidir. Lisanstaki karşılığı TUR 306’dır.

OSMANLI TÜRKÇESİ DERSLERİ

TLL 501 Temel Düzeyde Osmanlı Türkçesi I

Bu ders gerek dil ve gerekse yazı olarak Osmanlıcaya sağlam bir başlangıç oluşturur. Osmanlı yazısının teknik özelliklerine âşinâlık kazanılması ile Osmanlı Türkçesinin gramer özelliklerinin kavranması, dersin ilk hedefleri arasındadır. Haftada toplam beş ders saatinin, her güne bir saat biçiminde dağıtılması suretiyle öğrencilerin düzenli ödev ve pratik yapmaları sağlanır. Bu özellikleriyle TLL 501’in başlattığı sekans, alışılmış Osmanlıcaya Giriş derslerinin çoğundan daha yoğundur ve öğrencilerin ikinci yıllarından itibaren belirli bir tema üzerinde odaklanmış ileri paleografya dersleri alabilecek duruma gelmelerini amaçlar. 3 krediliktir. Lisanstaki karşılığı TLL 301’dir.

TLL 502 Temel Düzeyde Osmanlı Türkçesi II

TLL 501’i ya da eş değerde bir dersi almış öğrencilerin temel Osmanlı yazısı okuma becerilerinin geliştirilmesini hedefler. Daha çok matbu metinler üzerinde yoğunlaşmakla birlikte, öğrenciyi gerek farklı yazı biçimleriyle, gerekse değişik tarihsel dönemlerden seçilmiş belge türleriyle tanıştırmanın ilk basamaklarını da içerir. Dolayısıyla geleceğin araştırma öğrencisinin Osmanlı tarihi ve edebiyatının birincil kaynaklarını çözme ve değerlendirmeye hazırlanmasına yönelik bir boyutu da kapsar. Haftada toplam beş ders saatinin, her güne bir saat biçiminde dağıtılması suretiyle öğrencilerin düzenli ödev ve pratik yapmaları sağlanır. 3 krediliktir. Lisanstaki karşılığı TLL 302’dir.

TLL 503 Osmanlı Paleografyası ve Diplomatikası

Bu ders, Osmanlı bürokrasisinin idarî, ilmî ve adlî birimlerinin ürettiği belge türlerini içerik ve şekil özellikleri ile tanımayı amaçlar. Belgelerin birer diploma olarak hususiyetleri, bunları üreten bürokrasiyle ilişkileri dikkate alınarak değerlendirilir; bu arada, devlet aygıtının farklı kesimlerinin kullandığı yazı çeşitlerinin incelikleri üzerinde de önemle durulur. Klasik çağda ve modern dönemde merkezi bürokrasinin kullandığı (divani ve rika gibi) yazı türlerinin yanı sıra, talik ve nesih gibi ilmiye sınıfı ile yargı mercilerinin kullandığı diğer yazı türleri ve belgeleri de ele alınır. Bütün bu belgelerin tarih kaynağı olarak değeri ve mahiyetinin irdelenmesi de TLL 503’ün öğrenim kazanımları arasındadır. TLL 503 haftada toplam beş saati bulacak şekilde en az iki defa toplanır ve 3 kredidir. Lisanstaki karşılığı TLL 303’tür.

TLL 504 Osmanlı Tarih Metinlerinden İleri Düzeyde Okumalar

Osmanlı Türkçesini nisbeten rahat bir şekilde okumaya başlayan öğrenciler için, bir noktadan sonra doğrudan doğruya Osmanlı tarih metinlerine girmek önem kazanır. Buna uygun bir çerçeve oluşturan TLL 504’te, farklı dönemlere ilişkin, değişik tür ve üslûplarda kaleme alınmış elyazması Osmanlı kaynaklar, nisbeten geç örneklerden başlayıp ilerledikçe daha eskilerine dönecek şekilde okunur ve yorumlanır. Genişçe bir bürokratik ve entelektüel metinler yelpazesinin gerek tarihsel bağlamları, gerekse dil ve üslûp özellikleri üzerinde durulur. Dolayısıyla bu ders öğrencilere, kendi özel araştırma projelerine geçmeden önce gerek orta-ileri düzeyde Osmanlı paleografyası, gerekse daha zengin bir kaynak bilgisi açısından son bir formel eğitim fırsatı sunar. TLL 504 haftada toplam beş saati bulacak şekilde en az iki defa toplanır ve 3 kredidir. Lisanstaki karşılığı TLL 304’tür.

TARİH DERSLERİ

HIST 505 Doğu Araştırmalarına ve Oryantalizme Giriş

Batının yükselişi ve kendi kendini küreselleştirmesi, “dünyanın geri kalanı”nın coğrafi, siyasî ve askerî açıdan keşfedilmesi ve sahiplenilmesiyle elele gitti. Aynı zamanda, Doğu Araştırmaları denen yeni bir bilim âleminin önünü açtı. Yüzyıllar boyunca Avrupalı bilim insanları Avrupa-dışı toplumlara ve kültürlere adım adım nüfuz ettiler; dillerinden, edebiyatlarından ve inanç sistemlerinden başlayıp, gerçek anlamıyla tarihlerine, tarihsel gelişme süreçlerine doğru yol aldılar. Orta Doğu, İslâmiyet veya Osmanlı İmparatorluğu üzerinde çalışan bütün araştırmacıların bugün dahi vazgeçilmez referans malzemelerini ve zanaat araç-gerecini meydana getiren büyük lugatleri, ansiklopedileri, çevirileri, antolojileri ve yorumları; özetle, muazzam bir yayın zenginliğini ürettiler. Aynı zamanda, belirli bir Avrupa-merkezcilik ve Oryantalizm vizyonunu, nazarını, ideolojisini inşa ettiler. Bu dersin amacı geleceğin tarihçilerini her iki boyutun karşılıklı etkileşim içindeki gelişimiyle tanıştırmak; özellikle de bütün meslek hayatları boyunca yaslanacakları olağanüstü bir bilgi birikiminin kapısından içeri adım atmalarını sağlamaktır.

HIST 508 Sözlü Tarih

Bu dersin amacı tarih yazımı gelenekleri içerinde önemli bir yer teşkil eden sözlü tarih ve bu alanda ortaya çıkmış olan teorik ve metodolojik tartışmalar hakkında öğrencileri bilgilendirmektir. Sözlü tarihçiler sadece geçmişteki olayları bu farklı anlatı türleri üzerinden araştırmaz ve incelemezler; bunun yanında, bu tarihsel olayların günümüzde nasıl hatırlandığı ve algılandığı üzerine de analizler yaparlar. Bu bellek ve tanıklıklar aidiyet/kimlik inşa sürecinde nasıl rol oynarlar? Bu derste cevabı aranacak bazı sorular şöyle sıralanabilir: Biz tarihi nasıl okuyoruz? Farklı tarih okumaları mümkün müdür? Tarih okumalarında “gerçeklik” ve “doğruluk” kavramlarını nasıl açıklıyoruz? Hangi metin tarihi bir metin niteliği taşımaktadır? Devlet arşivlerine ne kadar güvenebiliriz? Devlet egemenliği/kontrolü altındaki tarih yazımından ne kadar bağımsız olabiliriz? Bir arşiv metnindeki bilgi ne kadar doğrudur ve güvenirliliği nasıldır? Resmi tarih, “ötekileştirilmiş” gruplar ve toplumlar hakkında bize ne sunmaktadır? Bu derste, aynı zamanda bir sözlü tarih projesi nasıl organize edilir ve yürütülür sorusuna da cevap verilecektir.

HIST 511 Erken Dönem İslâm Tarihi (1100’e kadar)

Bu ders yeni bir dinin doğuşundan yeni bir Türk savaşçı soyluluğunun Bağdat’taki Abbasi egemenliğine son verişine kadarki dönemde, İslâm uygarlığının ağırlık merkezini oluşturan alanlar üzerinde yoğunlaşır. Fütuhat, devletleşme ve sonra ademi merkezileşme gibi belli başlı siyasi süreç ve aşamaların kronolojik anlatımının ardından, toplum ve düşünce hayatının çeşitli yönleri daha yakından incelenecektir. İslâm tarihinde birlik ve çeşitlilik; dini ilimlerin, hukukun, siyasal düşünce ve felsefenin gelişimi; toplumsal hiyerarşilerin teorisi ve pratiği; ekonomik hayat ve düşünce, ele alınacak konular arasındadır.

HIST 512 İslâm Tarihi: Orta Dönem (y. 945 – 1500)

İslâm tarihinin 10. yüzyılın ortalarından itibaren süregelen öyküsü: Abbasi halifeliğinin derinleşen krizi; (Karahanlılar ve Volga Bulgarları gibi) Arap olmayan halklar arasında İslamiyete kitlesel geçişler; Selçuklu savaş başbuğluğunun Gaznelilere karşı zaferi ve 980’den itibaren bu yeni Türk askerî soyluluğunun önce Doğu İran’a, sonra Mezopotamya’ya, nihayet Anadolu’ya hakim olması. Büyük dış şokların ikincisi: Haçlı Seferleri. Büyük Selçukluların dağılmasıyla birlikte, Anadolu, Filistin, Suriye, Irak, Kirman ve İran’da birbirinden bağımsız bir dizi Selçuklu devletçiğinin zuhur etmesi. Bu arada, halifeliğin kendisinin de (Bağdat’taki Abbasiler, Mısır’daki Fatımiler ve Endülüs Emevileri arasında) üçe ayrılması. Üçüncü büyük dış şok: Moğol istilâsı. Nihayet, Mısır’da Memluk Sultanlığının, kuzeybatı Anadolu ve Rumeli’de Osmanlıların, İran’da Safevilerin yükselişi.

HIST 533 Osmanlı İmparatorluğu’nda Din

Karmaşık Osmanlı inanç dünyalarına — hem İslâmiyeti hem diğer dinleri, gerek yataylıkları (sivil toplumun dokusu, kimlikleri, cemaatleri ve kültürleri açısından konumları), gerekse devletle olan dikey ilişkileri içinde kucaklayan — bir toplubakış. Bu giriş envanterinde, başlıca şu konular ele alınacaktır: gaza anlayışının kuruluş dönemindeki rolü ve Osmanlı uç beyliğinin dini yapısı; bir ortodoksinin evrimi; ilmiye teşkilatı ve şeyhülislamlık makamı; birlikte ve yanyana varoluşları içinde Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Yahudiler; millet sistemi ve Osmanlı hukukuna ilişkin tartışmalar; göçebelik ve şehirlilik sarkacında din ve dindarlık; dinin toplumsal norm ve âdetleri belirlemedeki rolü; devletin “zındık” olarak tanımladığı heretik grupların durum ve konumları; 19. yüzyıl reformları karşısında din adamlarının aldığı tavırlar; Abdülhamid döneminin İttihad-ı İslam siyaseti; İttihat ve Terakki dönemi ve sonrasında din sorunları.

HIST 536 Bir Kentin Tarihi II: Osmanlı İstanbulu, 1450-1900

HIST 526’nın devamı olarak da, bağımsız olarak da alınabilir. Her halükârda, Konstantinopolis’in II. Mehmed tarafından kuşatılması ve fethedilmesinden önceki son durumunu gözden geçirerek başlar; İstanbul’un yeniden imârı ve iskânından yola çıkarak, yükselen bir imparatorluğun payitahtının 16. yüzyıldaki parlaklığından geçip, 17. ve 18. yüzyılların çeşitli kriz ve dönüşümlerine ve oradan Tanzimat modernleşmesinin başlangıcına ulaşır. Bu gibi bütün tarihsel arkaplanları kapsayan sınıf içi çalışmaları, belli başlı Osmanlı mekânları ve anıtlarına düzenlenecek inceleme gezileri ve mahallinde yapılacak derslerle bütünlük kazanır.

HIST 540 1300-1600 Dönemi Osmanlı Tarihinin Kaynakları ve Yöntemleri

Osmanlı tarihini bir dizi alt-dönem içine incelemek yerleşmiş bir yaklaşım kolaylığıdır. Böyle her dönem kendine özgü bir olaylar ve problemler kümesi demektir; bu olay ve sorunları araştırmayı mümkün kılan kaynak ve yöntemlerle, keza bunlar etrafında oluşmuş değişik yaklaşım ve tartışmalarla birlikte çıkagelir. Bu dönem-eksenli problem, kaynak, yöntem ve tartışma öbeklerine âşinâlık, Osmanlı tarihçiliği formasyonunun olmazsa olmazıdır. İHÜ’nün Tarih lisansüstü programında bu formasyon bir dizi Kaynaklar ve Yöntemler dersi aracılığıyla edinilir. Özel olarak 15. ve 16. yüzyıllara odaklanan HIST 540’de başlıca konular, kabaca bir hanedan devletinin siyasal yapısı ve örgütlenmesini; savaş ve fetih sorunlarını; kentliler, köylüler ve göçebelerden oluşan toplumsal grupları; bu gruplar ile siyasal iktidar arasındaki ilişkileri kapsayacak şekilde sıralanır. Daha geniş bir bağlamı, Osmanlıların gerek Avrupa ve gerekse Batı Asya’da edindiği topraklar oluşturur. Bu diyarlar ideoloji ve siyasal düşüncede edindikleri yer açısından irdelenir. Her bir konuya günümüz tarihçiliğinde nasıl ele alındığı çerçevesinde yaklaşılır; hangi kaynak ve yöntemlerin analitik tarihe, hangilerinin ise daha anlatımcı bir yaklaşıma yatkın olduğu değerlendirilmeye çalışılır.

HIST 550 1600-1800 Dönemi Osmanlı Tarihinin Kaynakları ve Yöntemleri

Bu ders, Osmanlı ve Türkiye tarihinin farklı dönemlerinin çalışılması için gerekli kaynak türleriyle birlikte, bu farklı kaynak türlerinden hareketle tarihçilerin geliştirip kullandığı değişik yöntem ve yaklaşımların toplu olarak gözden geçirilmesini öngören Kaynaklar ve Yöntemler dizisinin bir parçasıdır. Özel olarak 17. ve 18. yüzyıllara odaklanan HIST 550’nin çıkış noktasında, Osmanlı İmparatorluğunu yeniçağın pasif, duragan ve marjinal bir seyircisi gibi resmeden ve 1970’lerden bu yana çok eleştirilmiş bulunan “gerileme” paradigmasının eleştirisi yatar. Dersin ilk bölümü kilit analiz birimi olarak devleti alıp, son otuz yılın arşiv araştırmalardan hareketle 1600-1800 arasının insanları ve fikirlerine eğilir. Başlıca şu konular üzerinde durulur: Osmanlı diyarlarının değişen ekonomi politiği; toprak tasarrufundaki değişim; İstanbul’un iaşe ve ikmal sorunları; yönetici seçkinler zümresinin reformcu ve tutucu kanatları arasındaki mücadeleler; klişeleşmiş ifadesiyle “kadınlar saltanatı”; daha genel olarak Osmanlı hanedanının yeni meşruiyet yöntemleri arayışı. Dersin ikinci bölümünde ise vurgu, taşra eyaletlerinin ekonomik, sosyal ve kültürel yaşantısı ile Selanik, İzmir ve Halep gibi uluslararası liman kentlerinin yükselişi üzerinde olacaktır. Lâle Devri, Doğu despotizmi veya dünya sistemine eklemlenme metaforlarının historiyografik eleştirisi, sömestirin son haftalarının konuları arasındadır.

HIST 562 Osmanlı İmparatorluğu’nda Modernleşme ve Reform

17. ve 18. yüzyılların reformcular ile muhafazakârlar arasında müteaddit boyölçüşmelere sahne olmasının ardından, bir noktada Osmanlı yönetici seçkinleri, üç eski seyfiyye, ilmiyye ve kalemiyye sınıfının Avrupa ve Rusya’nın meydan okumasıyla artık baş edemiyeceğini, dolayısıyla imparatorluğun yüzlerce yıllık askerî ve idarî aygıtının radikal bir değişinden geçmesinin kaçınılmaz olduğunu kabullenmek zorunda kaldı. Bu da bu dersin konusunu: III. Selim ile başlayan, II. Mahmud ile devam eden, Tanzimatın ilânıyla resmî devlet politikası hüviyetine bürünen ve (otokratik bir muhafazakârlık yönetiminde de olsa) oradan Abdülhamid dönemine uzanan modernleşme ve reform çabalarını beraberinde getirdi. Söz konusu reformlar “Avrupa ordusunun ithali”yle başladı; ancak (ayrıca inceleyeceğimiz karşıtlıklara rağmen) darboğazdan darboğaza sıçramak suretiyle ve hızla, sivil idare, hukuk, eğitim, vergi, para ve ağırlık ve uzunluk ölçüleri gibi bütün diğer alanlara yayıldı. Eğitim reformu, örneğin, reformcuların modern eğitim görmüş, dolayısıyla yeni yasa ve yönetmelikleri anlayıp uygulayabilen devlet görevlilerine mutlak surette muhtaç olması nedeniyle hayatî önem kazandı. Ama bir kere başladıktan sonra da, yeni okulların yüz küsur yıl boyunca mezun ettiği yeni subay ve bürokrat kadrolarının, devlet eliyle sınıflaşmanın klasik bir örneğine dönüşüp, 1908’den itibaren o devleti kendi adına ele geçirdiği gözlendi. — Öğretim yöntemi, haftalık her üç saatlik ders blokunda bir saatin güncel siyasî ve sosyal olaylara hasredilmesini içerecek; ayrıca öğrenci sunumları dersin çok önemli bir bileşenini oluşturacaktır.

HIST 571 “Uzak Asya”dan Akdeniz’e: Türklerin Tarihi, Türkiye’nin Tarihi

Bir kavmin öyküsü ile bir diyarın öyküsü nasıl ilişkilendirilebilir? Eski Türkler kimdi; işe diğer ucundan bakarsak, günümüz Türkiye’sinin halklanması nasıl meydana geldi? Türkiye Çalışmaları’na girişte özellikle uluslararası öğrenciler açısından önem taşıyabilecek olan bu ders, kavmin tarihi ile ülkenin tarihi boyutlarını, iki bin küsur yıllık bir sürecin belli başlı bloklarını topluca özetleyen kuşbakışı bir anlatımda birleştirmeyi amaçlıyor. Öykümüz Orta Asya’nın atlı göçebeleri ve bozkır kavimleriyle başlayıp, Osmanlı tarihinin anahatlarından geçerek, 19. yüzyıla, İttihatçılara, oradan da Kemalist Cumhuriyete uzanıyor.

İKTİSAT DERSLERİ

ECON 545 Türkiye Ekonomisinde Güncel Meseleler

Bu derste güncel ekonomik veriler üzerinden Türkiye ekonomisinin yapısal özellikleri tartışılırken, güncel ekonomik meseleler derinlemesine incelenmektedir. Ekonomi ve finans kurumları üzerinden Türkiye ekonomisinin genel işleyişi analiz edilmekte ve büyük şirketler üzerinden Türkiye’deki iş hayatı ele alınmaktadır. Ekonomik büyüme, işsizlik, uluslararası ticaret, özelleştirme politikaları gibi temel ekonomik meselelerin üzerinde durulduğu bu derste ayrıca, bankacılık ve sermaye piyasaları üzerinden Türkiye’deki finansal sektöre ait güncel sorunlar tahlil edilmektedir.

SİYASET BİLİMİ DERSLERİ

POLS 507 1980’den Günümüze Türkiye

Bu ders 1980’den beri Türkiye siyasetinin temel meselelerini incelemektedir. Türk siyasal sisteminin temek parametrelerine genel bir giriş ile beraber derste mukayeseli bir şekilde merkez-çevre ilişkisi, modernleşme, sekülerleşme ve kurumsal dönüşümler işlenecektir.  Sivil-asker ilişkileri, AB ve demokratikleşme meseleleri irdelenecektir. Derste kimlik meseleleri üzerinde de durulacaktır: Türkiye’de İslamcılık ve farklı veçheleri, 1990’larda Alevi kimliğinin yükselişi ve Kürt kimliğinin siyasallaşması, PKK ve çözüm süreci değerlendirilecektir.

POLS 509 Modern Türkiye’de Kimlik ve Etnisite

Bu ders modern toplumlarda kimlik meseleleri ve çatışmaları ile ilgilidir ve temel odak noktası modern Türk toplumudur. Derste kimliğin sosyal çatışmalardaki rolü, bu çatışmaların dinamiklerine yaptığı etki ve çözümlerine yapabileceği muhtemel katkılar irdelenecektir. Dönem boyunca Türkiye’deki kimlik temelli temel meseleler işlenecektir. Üzerinde durulacak konular arasında Türk siyasetinde din ve sekülarizm, Türk milliyetçiliği ve vatandaşlık sorunsalı, Alevi kimliği, sivil-asker ilişkileri, Kıbrıs meselesi ve Ermeni soykırımı iddiaları ve kimliğe etkileri bulunmaktadır.

POLS 512 Türkiye Dış Politikası

Bu ders Türk dış politikasının 1923’den günümüze temel meseleleri üzerine odaklanacaktır. Türk dış politikasını izah eden kuramsal yaklaşımlar tartışılacak ve Türk dış politikasının evrimi ve temel kırılma noktaları irdelenecektir. Kıbrıs meselesi, Avrupa Birliği müzakereleri, komşularla ilişkiler başta olmak üzere vaka analizleri işlenecektir. Türk dış politikasında karar alıcı aktörlerin süreçlere görece etkileri mukayese edilecektir.

SOSYOLOJİ DERSLERİ

SOC 511 Türkiye Etnografyası

Türkiye’yi Osmanlı mirası olan çok kültürlü, çok dilli ve dinli yapısı ile araştırmak ve anlamak, karşılaştırmalı, analitik, tarihsel ve inter-disipliner bir bakış açısının gerektirmektedir. Bu çoğulcu yapı içerisinde yer alan farklılıklar ve benzerlikler zamanla çeşitli kesişim, çatışma ve bütünleşme alanları ortaya çıkarmışlardır. Bu dersin amacı, modern Türkiye tarihi ve toplumunu farklı açılardan inceleme ve bu alanda ortaya çıkmış olan sosyolojik-antropolojik çalışmaları eleştirel bir göz ile ele almaktır. Bu derste, Türkiye toplumunun oluşturduğu farklı dini ve etnik kimlikleri tarih, kimlik, dil, aidiyet ve toplumsal hafıza ekseninde tanıma, inceleme, anlama ve bu çoğulcu yapıyı var eden dinamikleri tahlil etmeyi hedeflenmektedir.

SOC 516 Toplumsal Hareketler

Bu ders sosyal hareketlerin sosyolojik açıdan ele alınmasını amaçlar. Öncelikle, birçok örnek olay üzerinden, sahanın kilit kavramları, teorik yaklaşımlar ve yöntembilimsel araçlar tartışılacaktır. Şu kritik konuların üzerinde özellikle durulacaktır: Demokrasi, din, kimlik, küreselleşme, medeni haklar, çevrecilik, sınıf, ırk ve etnisite. Özellikle Türkiye içindeki sosyal hareketler özel olarak daha yoğun bir şekilde işlenirken, aynı zamanda dünya üzerindeki diğer büyük sosyal hareketler de dersin konusu olacaktır.

SOC 518 Kent Sosyolojisi

Kent sosyolojisi ‘şehir’ olarak bilinen spesifik bir toplumsal organizasyon biçimini ve bu entitenin kökenini, yaşamını ve geleceğini çalışır. Bu derste şu çalışma alanları üzerinde durulacaktır: (1) Şehirlerin gelişimi, (2) şehirlerin içyapıları ve organize oluş biçimleri, (3) şehirlerde yaşayan insanlar arasındaki etkileşim, (4) şehirlerin bölgeleri ve ulusları etkileme biçimleri, (5) şehirleşme ve şehirciliğin getirdiği farklı sosyal problemler. Bu derste, vurgu İstanbul ve Anadolu şehirleri üzerinde olacaktır. Bu şehirlerin tarihleri ve ortaya çıkışları, bu olguları açıklamaya çalışan farklı teorik perspektiflerin ışığında incelenecektir.

SOC 520 Siyasal Sınırlar ve Sınır Bölgeleri

Ulus-devletlerin inşa süreçlerinde politik sınırlar iktidarın sembolü ve kurulduğu alanlar ve aynı zamanda tahayyül edilen ulusun sınırlarının somut formları oldular. Politik teritoryal sınırlar, sınır bölgelerinde sınır insanlarının gündelik hayatlarında sayısız kopuş, ayrılık, kayıp, sınır geçişleri, kaçakçılık, mahkûmiyet, özlem ve ölüm hikayelerinin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu dersin amacı, modern dönemde keskinleşen politik sınırların ortaya çıktıkları coğrafyayı farklı parçalara bölerek bölge insanlarını nasıl birbirinden kopardığı (ya da koparamadığı) ve bu bölünmelerin sosyal, ekonomik ve siyasal etkilerinin neler olduğunu sosyolojik ve antropolojik bir perspektifle araştırma amacını taşımaktadır. Bu derste, cevabı aranacak soruların bazıları şöyle: Yerel hafızada mekân ve sınır nasıl tanımlanmaktadır? Sınırın aile tarihleri, akrabalıklar ve dini yapılar üzerinde ne tür etkileri olmuştur? Tarihsel süreç içerisinde toplumsal yapılarda devamlılık arz eden ya da etmeyen unsurlar nelerdir? Sınır ve sınır mekânları bireysel ve toplumsal hafıza ve aidiyetler/kimlikler üzerinde nasıl etkide bulunmuştur?

ANTROPOLOJİ DERSLERİ

ANTH 519 Devlet Etnografyası

Modern devlet farklı siyasetler, mekanizmalar ve aygıtlar üzerinden kendini yeniden kurmaya ve yenilemeye devam etmektedir. Bu ders, devlet mekanizmasını ve ulus-devlet yapılarını siyasal şiddet ve hegemonya olguları ekseninde incelemeyi ve anlamayı hedeflemektedir. Modern devletin inşa sürecini Weber, Gramsci, Althusser, Foucault ve Agamben gibi düşünürler üzerinden anlama çabasının ortaya konulacağı bu derste Benjamin, Arendt, Sartre, Fanon ve Asad gibi düşünürlerde eklemlenerek siyasal şiddet olgusunun modern devletin temel araçlarından birisine nasıl dönüştüğünün arkeolojisi yapılacaktır. Modern devlet üzerine yapılmış farklı etnografik çalışmaların analiz edileceği bu ders, öğrencileri modern devlet, siyasal şiddet, egemenlik ve güç gibi kavramlar üzerine yeni sorgulamalar yapmaya teşvik edecektir.

ANTH 522 Duygu Antropolojisi

İnsanoğlunun yaratılışının en önemli özelliklerinden biri olan duygu(lar) sosyal bilimler ve özellikle sosyoloji-antropoloji çevrelerinde son zamanlara kadar ıskalanan konulardan biri olmuştur. Duygular sadece bireysel hayatımızı değil aynı zamanda toplumsal hayatımızı da etkilemektedirler. Benzer şekilde, içine doğduğumuz sosyal hayat ve dünya farklı düzlem ve boyutlarda duygularımıza tesir etmektedir. Duygular evrensel midir yoksa kültürden kültüre farklılıklar göstermekte midirler? Duygular psikolojik-bireysel yönlerinin ötesinde kültürel-kolektif olgular mıdırlar? Bu dersin amacı sosyolojik ve antropolojik perspektifler ile duyguları (aşk, nefret, sevgi, öfke, inanç, korku, vb.) sadece bireysel olgular ve tecrübeler olarak değil aynı zamanda kolektif sosyal ve kültürel olgu ve tecrübeler olarak analiz etmeyi hedeflemektedir.

Programın Başvuru Koşulları:

Bütün programlarımızda olduğu gibi, Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans Programında da, ister tezli ister tezsiz olsun, İbn Haldun Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve Senato Esasları’nca belirtilen yüksek lisans öğrenci kabul koşulları geçerli olacaktır. Bu genel çerçeve içinde, özel olarak Türkiye Çalışmaları’nın öğrenci kabul şartları şu şekildedir:

  • İbn Haldun Üniversitesi Senato Kararları genel çerçevesine uygunluk (lütfen: http://www.ihu.edu.tr  adresini ziyaret edin);
  • ALES sözel puanı en az 55 veya GRE sözel puanı 800 üzerinden en az 600 (yeni ıskalaya göre 170 üzerinden 150);
  • YDS/YÖKDİL puanı en az 50;
  • Lisans genel not ortalaması en az 2.50 (4 üzerinden) veya 65 (100 üzerinden);
  • İki referans mektubu.

Adaylar, İbn Haldun Üniversitesi Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilir. Değerlendirmede adayın mezuniyet not ortalaması, yabancı dil puanı, ALES puanı ve Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün oluşturacağı jürinin yapacağı yazılı ve sözlü sınav sonuçları esas alınır. Değerlendirme sonucunda adaylar en yüksek toplam puanlı adaydan başlayarak sıralanır ve ilan edilen kontenjan sayısı kadar aday programa kabul edilir. Burs dağılımı da aynı sıraya göre gerçekleştirilir.

Programa Başvuru Usulü ve Süreci:

Başvuru süreci iki aşamadan oluşmaktadır.

  1. ONLINE BAŞVURU

Adayların programa online olarak başvuru yapması esas olup, Online Başvuru Formu’nu doldurmayan adayların başvuruları tamamlanmamış sayılacak, dikkate alınmayacak ve jüri değerlendirmesine girmeyecektir.

Sisteme kaydedilecek tüm belgelerin, online olarak başvuru yapılırken eksiksiz olarak hazır olması ve yüklenmesi gerekmektedir. Zorunlu alanlar doldurulmadan yapılan başvurular tamamlanmamış sayılacak, dikkate alınmayacak ve jüri değerlendirmesine girmeyecektir.

Online olarak sisteme yüklenecek belgeler şunlardır:

  • Diploma/lar ( veya geçici mezuniyet belgesi/belgeleri —  hepsi orijinal veya noter onaylı olmak kaydıyla).
  • Transkript/ler (önceki bütün yüksek öğrenim dönem ve aşamalarının resmî not çizelgeleri).
  • Niyet mektubu (araştırma projesi veya alanına ilişkin bir taslak dahil).
  • Fotoğraflı özgeçmiş.
  • ALES veya GRE veya GMAT puanı.
  • Dil belgesi (varsa): YDS/YÖKDİL, TOEFL-IBT.

Referans mektupları imzalı olmalı, e-posta yoluyla gönderilecekse kurumsal e-posta adresi tercih edilmelidir. Referans mektupları  sbe@ihu.edu.tr adresine gönderilmelidir. Referans mektupları için standart bir şablon veya örnek bulunmamaktadır. Ancak sizin akademik profil ve potansiyelinizin mümkün olduğu kadar net ve ayrıntılı bir değerlendirmesini içermeleri arzu edilir. Başvuru süreçleri ile ilgili sorularınız için mats@ihu.edu.tr adresinden bize ulaşabilirsiniz.

  1. KAYIT KABUL SONRASI BELGE TESLİMİ

Kayda kabul edilen tüm öğrenciler, aşağıda bildirilen belgelerin asıllarını kayıt işlemi sırasında teslim etmekle yükümlüdürler.

  • Transkript/ler (resmî, orijinal).
  • Diploma/lar ( veya geçici mezuniyet belgesi/belgeleri —  hepsi orijinal veya noter onaylı olmak kaydıyla).
  • Nüfus cüzdanı veya pasaport (fotokopisi)
  • İki  adet vesikalık fotoğraf
  • Askerlik terhis/tecil belgesi
Programa Nasıl Başvuru Yapılabilir?

Başvuru süreci iki aşamadan oluşmaktadır.

1- ONLINE BAŞVURU

Adayların programlara başvurularını online olarak yapmaları esas olup,  Online Başvuru Formunu doldurmayan adayların başvuruları kabul edilmeyecektir. Zorunlu alanlar doldurulmadan başvuru işlemi kabul edilemez.

2- BELGE GÖNDERİMİ

Online başvuru yapan adayların özgeçmiş (CV), Niyet Mektubu ve Referans Mektuplarını* 6 Eylül 2017 Çarşamba günü saat 17:00’a kadar sbe@ihu.edu.tr e-mail adresine göndermeleri gerekmektedir. Bahsi geçen belgeleri göndermeyen adaylar mülakata davet edilmeyecektir.

*Referans mektupları referans veren kişiler tarafından sbe@ihu.edu.tr adresine gönderilmelidir. Referans mektuplarının e-mail ile gönderilememesi halinde mektupların kapalı zarf usulüyle imzalı olarak mülakat günü adaylar tarafından Değerlendirme Komitesine verilmesi gerekmektedir. Referans mektupları için bir standart şablon/örnek referans mektubu bulunmamaktadır.

Başvuru süreçleri ile ilgili sorularınız için sbe@ihu.edu.tr adresinden bize ulaşabilirsiniz.

Önemli Hatırlatma: Mülakata davet edilen adayların daha önce sbe@ihu.edu.tr e-mail adresine gönderdikleri özgeçmiş (CV) ve Niyet Mektubu’nu mülakat sırasında yanlarında getirmeleri gerekmektedir.

ÖNEMLİ BİLGİLER

  • Başvuru esnasında mezun durumunda olmayan adayların, Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince, kayıt yaptırabilmeleri için kayıt esnasında mezun durumunda olmaları gerekmektedir.
  • Kayıt esnasında, Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince, adayların başka bir lisansüstü programda (tezsiz yüksek lisans programları hariç) kayıtlı bulunmamaları gerekmektedir.
  • Yurtdışındaki üniversitelerinden mezun olanlar için, YÖK’ten alınmış  diploma eşdeğerlik belgesi gerekmektedir.
  • Kesin kayıt hakkı kazanan adaylar; online başvuru esnasında girdikleri bilgileri belgeleriyle ibraz etmelidir. İstenen belgeler kayıt esnasında ibraz edilmezse veya belge üzerindeki bilgiler ile online başvuruda verilen bilgiler birebir uyuşmazsa kayıt hakkı iptal edilir.
  • Yüksek Lisans programlarına başvuran adaylar İbn Haldun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve ilgili bölümler tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavlara girmek zorundadırlar.
  • İngilizce dil belgesi bulunmayan adaylar İbn Haldun Üniversitesi tarafından düzenlenen İngilizce Seviye Tespit Sınavına girebilirler.
  • Temel İslam Bilimleri Yüksek Lisans Programına başvuran ve gerekli dil belgesi bulunmayan adaylar İbn Haldun Üniversitesi tarafından düzenlenen Arapça Seviye Tespit Sınavına girebilirler.

Uluslararası adaylar için;

Eğitim dili Türkçe olan yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan, başvuru koşullarına ek olarak Türkçe Yeterlik (TÖMER) Belgesi istenir. Eğitim dili Türkçe olan programlar için  belge kayıt esnasında teslim edilmelidir ve en az (C1) seviyesinde olmalıdır. Türkçe Yeterlik (TÖMER) Belgesi olmayan adaylar İbn Haldun Üniversitesi tarafından düzenlenen Türkçe Seviye Tespit Sınavına girebilirler.

Yüksek lisans programlarına başvurup gerekli dil belgesini getiren ya da İbn Haldun Üniversitesi Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı’na giren adaylara, yazılı sınav ve mülakat sonucunda programa kabul almaları ancak dil seviyelerinin yeterli bulunmaması durumunda bir öğretim yılını aşmamak kaydıyla hazırlık okulu imkanı sunulur.

Bilgi almak için BURS VE ÜCRETLER sayfasını ziyaret ediniz.
Sorularınızı sbe@ihu.edu.tr adresine iletebilirsiniz.

BAŞVURU